DKF ŻAK: Crash - seans z dyskusją i prelekcją Pawła Bilińskiego

Crash reż. reż. David Cronenberg, obsada: James Spader, Holly Hunter, Rosanna Arquette – Kanada, Wielka Brytania – 1996 – 100 min. – seans z dyskusją i prelekcją

Lata 90., nowoczesne miasto ze sznurami autostrad i tysiącami aut na ulicach. Producent filmowy James Ballard (James Spader) pewnego dnia przez nieuwagę powoduje wypadek samochodowy i poznaje Helen (Holly Hunter), której mąż ginie na miejscu. Para nawiązuje ze sobą romans. Podczas rekonwalescencji w szpitalu James spotyka z kolei Vaughana (Elias Koteas) – pasjonata groźnych kolizji, który wieczorami odtwarza legendarne kraksy z przeszłości, w tym śmiertelny wypadek Jamesa Deana. Bohaterowie dzielą fascynację niebezpieczeństwem i śmiercią, zanurzając się w podziemną kulturę, w której granica między człowiekiem, ciałem i technologią ulega zatarciu.

Przełomowe, kontrowersyjne w momencie premiery dzieło Cronenberga otrzymało w Cannes Specjalną Nagrodę Jury „za odwagę, brawurę i oryginalność”. Kanadyjski mistrz zaproponował szokującą opowieść o goniących za adrenaliną, wyobcowanych z codzienności postaciach, które ekscytuje tylko ryzyko, a pożądanie staje się dla nich drogą do samozniszczenia. Chłodna, metaliczna, wystylizowana adaptacja powieści J. G. Ballarda to wchodząca pod skórę – oraz głęboko w nasze umysły – wizja nowoczesności, w której potrzebujemy ekstremalnych bodźców, by cokolwiek poczuć.

Crash, jedno z najważniejszych wydarzeń kinowych lat 90., stanowi niesłabnące źródło inspiracji dla filmów zderzających technologię z ludzką tkanką i futurystyczne spekulacje z ciężarem materii, na czele z nagrodzonym Złotą Palmą Titane Julii Ducournau. Nie ma po co zapinać pasów – zderzenie czołowe gwarantowane.

Prelekcję i dyskusję poprowadzi Paweł Biliński - adiunkt w Instytucie Badań nad Kulturą na Uniwersytecie Gdańskim. Autor książki Kinematograf o sobie. Autotematyzm w polskim filmie fabularnym. Prelegent Akademii Polskiego Filmu. Na festiwalu Literacki Sopot opiekuje się sekcją filmową. Jest stałym współpracownikiem magazynu „Ekrany". Współredagował książkę Orson Welles. Twórczość – recepcja – dziedzictwo. W latach 2012-2019 zajmował się edukacją filmową w Klubie Żak. Zastępca dyrektora Centrum Filmowego UG im. Andrzeja Wajdy w latach 2022-2024. Publikował między innymi na łamach „Kwartalnika Filmowego", „Studiów Filmoznawczych", „Panoptikum", portalu edukacjafilmowa.pl oraz w tomach zbiorowych. Członek Polskiego Towarzystwa Badań nad Filmem i Mediami.