Klub Książki Muzeum Sztuki

Czy należycie do osób, których nie opuszcza pytanie: co by było, gdyby zmienić jeden szczegół w życiu, dawno temu podjąć inną decyzję, odważyć się na coś szalonego albo przeciwnie – zachować ostrożność i chuchać na zimne? Jeśli tak, to listopadowy bohater Klubu Książki Muzeum Sztuki, czyli „Pytanie numer siedem” Richarda Flanagana, jest dla Was.

Autor to pisarz pochodzący z Tasmanii i w ostatnich latach coraz częściej wymieniany jako faworyt do Nagrody Nobla. Za powieść „Ścieżki północy” otrzymał Nagrodę Bookera.

„Pytanie numer siedem” stanowi po trosze esej, po trosze rodzinne śledztwo, a po trosze powieść o sile przypadku, zbiegów okoliczności i drobnych wydarzeń, które wciągają jednostkowe życia w wir wielkiej Historii. Flanagan czyta swoją biografię przez pryzmat rzeczy dokonanych i niedokonanych przez innych. Zakrzywia czasoprzestrzeń pamięci, przywołuje zmarłych tak, że stają się bardziej żwawi od niejednego żyjącego. Na kartach jego książki spotykają się zakochani Herbert George Wells i Rebecca West, a także rodzice i babka autora, fizyk Leo Szilard, który przyczynił się do budowy bomby atomowej, Einstein, Roosevelt, Churchill, a nawet Kafka i Marsjanie.

Nie należy jednak sprowadzać tego utworu do li i jedynie literackiego ćwiczenia czy intelektualnej igraszki, gdyż nad „Pytaniem numer siedem” unosi się widmo wojny na Pacyfiku i płonącej Hiroszimy. Jest to rzecz o zostawianiu śladów i o konsekwencjach, których nie wymarzą niewinne nawet intencje. Wreszcie, „Pytanie numer siedem” to szarada o pracy pamięci. „Co by było, gdybyśmy odkryli, że zaczynamy żyć jutro, a umarliśmy wczoraj – pyta Flanagan – że narodziliśmy się z cudzej śmierci, a życie zaszczepia w nas tchnienie opowieści, które wymyślamy na podstawie piosenek, kolaży dowcipów, zagadek i fragmentów cudzych tekstów?” (przeł. Maciej Świerkocki).

Wspólnie spróbujemy rozsupłać zapętlony przez Flanagana węzeł fikcji i pamięci. Zapytamy też o inne tryby pamiętania w literaturze, obrazie i języku.

Co czytamy: Richard Flanagan, „Pytanie numer siedem”, przeł. Maciej Świerkocki, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2026 (303 strony)

Kiedy: 20 listopada (piątek), godz. 18:00

Prowadząca: Magdalena Nowicka-Franczak – socjolożka, krytyczka literacka, czytelniczka. Pracuje w Uniwersytecie Łódzkim, bada dyskurs publiczny, media i kulturę. O książkach pisze dla Tygodnika Powszechnego, Dwutygodnika i Pisma. Magazynu Opinii. W Polskim Towarzystwie Socjologicznym przewodniczy Sekcji Badań Komunikacji Społecznej. Jest członkinią redakcji Tygla Kultury i Studiów Socjologicznych oraz kapituły Nagrody Literackiej im. Juliana Tuwima oraz Nagrody Translatorskiej im. Ireny Tuwim.

Klub Książki Muzeum Sztuki to przestrzeń spotkań dla osób, które łączy ciekawość literatury, sztuki i krytycznej rozmowy. Dyskutujemy o książkach, które inspirują do zadawania trudnych pytań – o artystów i artystki, o kulturę, która ich kształtuje, i o społeczeństwo, które ocenia ich twórczość. Sięgamy zarówno po klasyczne eseje i manifesty, jak i po współczesne publikacje, które otwierają nowe perspektywy patrzenia na sztukę i jej historię.

Przeczytaj, przyjdź, porozmawiaj!

________

Na następnym spotkaniu (w grudniu) będziemy czytać: Anna Arno „Do pana kieruję moje milczenie”