Koncert kameralny. Rachmaninow | Nieszpory

Całonocne czuwanie op. 37 Siergieja Rachmaninowa, powszechnie nazywane Nieszporami, należy do najważniejszych dzieł chóralnych XX wieku i należy do kanonu muzyki sakralnej. Powstało w 1915 roku i przeznaczone jest na chór a cappella. Rachmaninow sięgnął w nim do tradycji prawosławnej, dawnych śpiewów cerkiewnych i charakterystycznego brzmienia rosyjskiego chóru, tworząc dzieło o niezwykłej głębi i bogactwie harmonicznym.

Piętnaście części kompozycji prowadzi słuchacza przez kolejne fragmenty nabożeństwa całonocnego czuwania. Monumentalne brzmienie pełnego chóru przeplata się tu z fragmentami niezwykle skupionymi i oszczędnymi. Szczególną rolę odgrywają niskie głosy basowe, charakterystyczne dla rosyjskiej tradycji chóralnej, oraz rozbudowana paleta barw osiągana bez udziału instrumentów.

W Filharmonii Lubelskiej dzieło wykona Chór Akademicki Uniwersytetu Warszawskiego pod dyrekcją Iriny Bogdanovich. Zespół ma Całonocne czuwanie od lat w swoim repertuarze i wielokrotnie prezentował je koncertowo. W 2016 roku chór nagrał całe dzieło w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego, a wydany album otrzymał nominację do Fryderyka 2019 w kategorii Album Roku – Muzyka Chóralna, Oratoryjna i Operowa.

To jeden z tych koncertów, w których najważniejszym instrumentem pozostaje ludzki głos. Bez orkiestry, bez instrumentalnego akompaniamentu – wyłącznie chór i niezwykła przestrzeń dźwiękowa stworzona przez Rachmaninowa.