Lektor

RFN, rok 1958. Od zakończenia wojny minęło niespełna półtorej dekady. To, jak się okazuje, dużo i mało jednocześnie. Przypadkowe spotkanie sprawia, że piętnastoletni, a zatem wciąż będący dzieckiem Michael Berg (David Kross) poznaje ponad dwa razy starszą od siebie Hannę Schmitz (uhonorowana Oscarem za tę rolę Kate Winslet), konduktorkę tramwajową. Ona udziela mu pomocy, gdy on podupada na zdrowiu. Jakiś czas później młokos, odzyskawszy siły, postanawia odwiedzić dobrodziejkę i podziękować jej za okazane mu wsparcie. Niespodziewanie para nawiązuje płomienny romans. Niedługo potem rodzi się między nimi coś na kształt uczucia, a ich trzymane w tajemnicy przed światem schadzki przybierają stały rytm: Michael czyta Hannie książki, a następnie dochodzi do erotycznego zbliżenia. Pewnego dnia panna Schmitz znika bez śladu. Berg odnajduje ją – znowu dziwnym trafem – już jako student prawa. Jego dawna kochanka jest sądzona w procesie kobiet oskarżonych o zbrodnie popełnione w nazistowskim obozie koncentracyjnym. Oparty na wydanej w 1995 roku książce Bernharda Schlinka i nominowany do szeregu przeróżnych nagród LEKTOR (2008) Stephena Daldry’ego to niemal subwersywna mieszanka opowieści o dojrzewaniu – w której na pierwszy plan wysuwają się takie tematy jak inicjacja seksualna czy młodzieńcza fascynacja płcią przeciwną – a także historii winy i odpowiedzialności. To, co intymne i mające charakter prywatny, zostaje tu skonfrontowane z pamięcią zbiorową o Zagładzie, a to zderzenie przyczynia się z kolei do zadawania powodujących dyskomfort pytań o granice empatii i sposób przedstawiania katów.

EN West Germany, 1958. Thirteen years have passed since the end of the Second World War – long enough for everyday life to have moved on, yet little enough time for the past to remain painfully close. A chance encounter brings fifteen-year-old Michael Berg (David Kross), still very much a boy, into the life of Hanna Schmitz (Kate Winslet, who won an Academy Award for the role), a tram conductor more than twice his age. She comes to his aid when he falls ill. Some time later, having recovered, Michael returns to thank her for her kindness. Unexpectedly, the two begin a passionate affair. Before long, something resembling love develops between them, and their secret meetings settle into a ritual: Michael reads aloud to Hanna, after which they have sex. Then, one day, Hanna disappears without a trace. Years later, Michael comes across her again by chance, this time as a law student. His former lover is now standing trial alongside other women accused of crimes committed at a Nazi concentration camp. Based on Bernhard Schlink’s 1995 novel, Stephen Daldry’s THE READER (2008) received widespread awards recognition. The film blends a coming-of-age story, centred on sexual awakening and youthful infatuation, with a broader exploration of guilt and responsibility. The intimate and deeply personal are set against the collective memory of the Holocaust, and the collision between the two gives rise to deeply uncomfortable questions about the limits of empathy and the ethics of representing perpetrators.