Palestine Cinema Days

1–4 listopada 2026 roku po raz trzeci odbędzie się polska edycja Palestine Cinema Days – międzynarodowego przeglądu kina palestyńskiego, który każdego roku łączy widzów i widzki na całym świecie wokół palestyńskich historii, pamięci i doświadczenia.

Tegoroczna edycja Palestine Cinema Days odbywa się ponownie w szczególnym momencie – w związku z 109. rocznicą podpisania Deklaracji Balfoura (2 listopada). W ramach tego globalnego wydarzenia na całym świecie będzie miało miejsce ponad 1000 pokazów.

Polska edycja odbędzie się w 14 miastach w całej Polsce, a w programie znajdzie się 12 filmów pełno- i krótkometrażowych, w tym aż 7 polskich premier. To okazja, aby odkryć kino, które rzadko trafia do polskiej dystrybucji – od klasyki światowej kinematografii, przez nagradzane na świecie kino dokumentalne po najnowsze krótkie metraże opowiadające o Palestynie z perspektywy jej mieszkańców i mieszkanek.

Palestyńskie kino od dekad jest czymś więcej niż tylko zapisem rzeczywistości. Jest sposobem zachowania pamięci, opowiadania swojej historii własnym głosem i obrazem oraz odzyskiwania prawa do własnej narracji. Dziś, w dobie kruchego zawieszenia broni, gdy świat powoli odwraca wzrok, przypominamy sobie, jak łatwo Palestyna może zniknąć z medialnych nagłówków, podczas gdy jej mieszkańcy i mieszkanki wciąż doświadczają niewyobrażalnych strat. W tym czasie potrzeba tych opowieści staje się szczególnie pilna.

Palestine Cinema Days jest nie tylko przeglądem filmowym, lecz także globalnym aktem solidarności z Palestyną i palestyńskimi twórcami i twórczyniami. 1–4 listopada spotkamy się w kinach i przestrzeniach kultury w całej Polsce, by oglądać filmy, słuchać palestyńskich głosów i wspólnie przypominać sobie, że kino jest czymś więcej niż sztuką – jest obecnością, pamięcią, formą oporu i aktem solidarności.

Program pokazów w TRAFO 3-4.11.2026 (wtorek-środa)

Każdy pokaz poprzedzi krótki wstęp, a po seansie odbędzie się rozmowa.

Wszystkie filmy prezentowane są z polskimi i angielskimi napisami.

Ostrzeżenia dotyczące wrażliwych treści: przemoc fizyczna i werbalna, sceny żałoby, śmierci i cierpienia, dyskryminacja (jako element przedstawianej treści lub temat krytycznej refleksji), tematyka traumy i zespołu stresu pourazowego (PTSD).

Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny.

3.11.2026 (wtorek) / 20:00

Return to Haifa (Powrót do Haify) reż. Kassem Hawal (1982, 77 min.) / polska premiera

Poruszający dramat na podstawie powieści Ghassana Kanafaniego o tym samym tytule, którego akcja rozgrywa się w 1967 roku, niemal dwie dekady po Nakbie. Saeed i Safiyya, palestyńskie małżeństwo wysiedlone z Hajfy w 1948 roku, odwiedzają swój dawny dom. Mieszkająca w nim Miriam, ocalała z Holokaustu, a obecnie obywatelka Izraela, wpuszcza ich do środka. Wraz z mężem zamieszkała tam wkrótce po tym, jak palestyńska para została wypędzona. Bohaterowie wracają do Hajfy w nadziei, że dowiedzą się czegoś o swoim synu Khaldunie, którego pozostawili w domu pewnego kwietniowego poranka w 1948 roku, nie zdając sobie sprawy, że żadne z nich nie będzie już mogło tam wrócić. Wkrótce odkrywają, że porzucone niemowlę zostało adoptowane przez Miriam i jej męża, którzy nadali mu hebrajskie imię – Dov. Dziś młody mężczyzna jest żołnierzem izraelskiej armii. Ich spotkanie konfrontuje całą trójkę z bolesną, wspólną historią, stawiając pytania o stratę, wysiedlenie, tożsamość i odpowiedzialność oraz ukazując trwałe, ludzkie konsekwencje Nakby. Festiwale i nagrody: London Palestine FF, Festival Ciné-Palestine, Arabiske Filmdager

The Dream (Sen) reż. Mohammad Malas (1987, 45 min.)

Przejmujący i poetycki portret palestyńskich uchodźców żyjących w libańskich obozach na początku lat 80. Malas prosi ponad 400 osób – dzieci, kobiety, osoby starsze i bojowników – o opowiedzenie swoich snów, odsłaniając świat wewnętrzny ukształtowany przez wygnanie, pamięć, wojnę i tęsknotę za Palestyną. Filmowany w obozach Sabra, Szatila, Burdż al-Baradżina i Ajn al-Hilwa, film ukazuje społeczność zawieszoną między przeszłością a teraźniejszością, tuż przed tragicznymi wydarzeniami 1982 roku – drugiej izraelskiej inwazji na Liban, kiedy to izraelskie wojska wkroczyły do południowego Libanu, docierając aż do Bejrutu. Łącząc intymne świadectwa z osobistym dziennikiem procesu twórczego, „Sen” przekształca setki głosów w poruszającą refleksję nad wygnaniem, utratą i niezłomną siłą marzeń. Festiwale i nagrody: Cannes International Audio Visual Festival (FIPA) (Grand Prix), Cinéma du Réel, Safar FF

The Flowers Stand Silently, Witnessing (Milczące kwiaty, świadkowie) reż. Theo Panagopoulos (2024, 17 min.)

Kiedy palestyński filmowiec mieszkający w Szkocji odkrywa rzadko pokazywane szkockie archiwum filmowe dokumentujące palestyńskie dzikie kwiaty, postanawia odzyskać te materiały. Ten czuły esej filmowy stawia pytania o rolę obrazu jako narzędzia zarówno świadectwa, jak i przemocy, ukazując złożone relacje między ludźmi a ziemią. Festiwale i nagrody: IDFA (Best Short Film), BAFTA (nominacja Best British Short Film), Europejskie Nagrody Filmowe (nominacja European Short Film), Sundance FF (Short Film Grand Jury Prize), Edinburgh IFF, Slamdance FF, London Short FF, Ghent IFF, Go Short (Best European Short Documentary)

They Do Not Exist (Ci, którzy nie istnieją) reż. Mustafa Abu Ali (1974, 25 min.)

Przełomowy dokument palestyńskiego kina rewolucyjnego, nakręcony w libańskich obozach dla uchodźców pod koniec lat 60. XX wieku. Film, będący odpowiedzią na słowa Goldy Meir o tym, że Palestyńczycy „nie istnieją”, łączy obrazy codziennego życia w obozach, izraelskich bombardowań i szkoleń bojowników z poetyckim komentarzem i eksperymentalnym montażem. Abu Ali pokazuje palestyńskie doświadczenie wygnania i oporu, wpisując je jednocześnie w szerszą historię walki z kolonializmem i imperializmem. Ocalony z ruin Bejrutu po 1982 roku – po drugiej izraelskiej inwazji na Liban, film stał się jednym z fundamentów palestyńskiej kinematografii – przez lata niemal niedostępny, w 2003 roku doczekał się symbolicznego pokazu w rodzinnej Jerozolimie reżysera. Festiwale i nagrody: Leipzig FF (Diploma of Honor), Cartage FF (Prize of the Arab Critics Union), Media City FF, Cinéma du Réel, Valdivia IFF, Kurzfilm Festival Hamburg, Dokufest

To a Land Unknown (Do nieznanej ziemi) reż. Mahdi Fleifel (2024, 105 min.)

Po ucieczce z obozu dla uchodźców w Libanie palestyńscy kuzyni Chatila i Reda trafiają do Aten, gdzie żyją w zawieszeniu, pozbawieni perspektyw i poczucia przynależności. Marząc o dotarciu do Niemiec i rozpoczęciu nowego życia, próbują zdobyć pieniądze na fałszywe paszporty, wikłając się w kolejne ryzykowne przedsięwzięcia. Z czasem ich desperacka walka o lepszą przyszłość wymyka się spod kontroli, zmuszając ich do przekraczania kolejnych granic – także własnych. Debiutancki film fabularny Mahdiego Fleifela to emocjonujący dramat z elementami thrillera, inspirowany prawdziwymi zdarzeniami i łączący wrażliwość kina dokumentalnego z energią hollywoodzkich filmów lat 70. Festiwale i nagrody: Cannes FF (Directors’ Fortnight), Toronto IFF (Nagroda People’s Choice – Najlepszy Film), San Sebastián IFF (Nagroda Zabaltegi-Tabakalera – Najlepszy Film), São Paulo IFF (Konkurs New Directors – Najlepsza Fabuła), CPH:DOX

Organizacja Palestine Cinema Days Around the World: Filmlab Palestine

Organizacja Palestine Cinema Days Poland: kolektyw Palestine Cinema Days Warsaw, Palmyra Films, Stowarzyszenie Plan B

Kopie filmowe i napisy: Michał Tomaszewski (Subcontent)

Partnerstwa: Subcontent Michał Tomaszewski, KINOMUZEUM w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, U-jazdowski Kino w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Kino Nowe Horyzonty, Muzeum Emigracji w Gdyni, Instytut Kultury Miejskiej, Kino Paradox, PAWILON, Piąty Dom, Galeria Labirynt, Kino Charlie, Samorząd Studencki Szkoły Filmowej w Łodzi, TRAFO Trafostacja Sztuki w Szczecinie, CentrumCentrum, Żeństwo Gallery, Stowarzyszenie Zapałka, Kino Orzeł, Białostocki Ośrodek Kultury, Centrum Kultury i Sztuki w Koninie, Kino Goplana i Kawiarnia Kulturalna, Palestine Solidarity Days, Kiermasz dla Palestyny, Akademia dla Palestyny, Solidarnościówka Wrocław, Szczecin dla Palestyny, Stowarzyszenie Zapałka, Aurora Films.

Wielkie podziękowania dla Filmlab Palestine za ogrom pracy umożliwiający organizację Palestine Cinema Days Around the World na całym świecie. Szczególne podziękowania kierujemy również do wszystkich osób, które wsparły i umożliwiły organizację polskiej edycji Palestine Cinema Days Around the World, w szczególności dla: Michała Borkiewicza, Izabelli Wolf (devilsclaws) i MFF Watch Docs.