Prawie wszystko — Aneta Grzeszykowska Wernisaż — 09/10/2026, 19:00

Aneta Grzeszykowska tworzy fotografie i filmy wideo, które stanowią końcowy efekt precyzyjnie wyreżyserowanych przez nią działań o charakterze performatywnym. Ta strategia twórcza przywodzi na myśl tezę Rolanda Barthes’a który artystyczny rodowód fotografii wywodził nie z malarstwa, ale z teatru. Francuski filozof podkreślał relację tego medium z ciałem, aktem pozowania, tożsamością stającej przed obiektywem osoby. Wiele z tych tropów można odnaleźć w twórczości fotograficznej Grzeszykowskiej.

Jej prace powstają w cyklach, co pozwala artystce wielokrotnie przetwarzać na zdjęciach różne aspekty problemów i zjawisk, które podejmuje. Jest też autorką rzeźb — lalek szytych od 2007 roku m.in. jako autoportrety lub wyimaginowane podobizny z przyszłości jej córki.

Podstawowym materiałem twórczym jest dla Grzeszykowskiej jej ciało, wykorzystywane zarazem jako podmiot i przedmiot artystycznej kreacji. Równie ważne są doświadczenia i emocje czerpane z własnego życia, stanowiące ważny punkt odniesienia dla pracy koncepcyjnej artystki. Projekty artystyczne realizuje ona w środowisku najbliższych osób/istot oraz w relacji do nich.

Wystawa, mimo skromnych rozmiarów, ma charakter retrospektywny: prezentuje fotografie wybrane z dwunastu cykli zrealizowanych przez artystkę w latach 2006—2026 oraz rzeźbę Franciszka 2025 z Kolekcji CSW. Merytoryczna spójność, jaka cechuje twórczość Grzeszykowskiej na przestrzeni tych 20 lat, pozwoliła na niestosowanie porządku chronologicznego w linearnym układzie eksponowanych prac. Przyjęta formuła uwypukla kluczowe kwestie w dorobku artystki i pokazuje jego wielowymiarowość.

Z tak powstałego palimpsestu wyłania się opowieść o odczuwaniu własnej tożsamości przez ciało, narastającym niepokoju egzystencjalnym i nieuchronnym przemijaniu — stopniowym osuwaniu się w nicość. Artystka traktuje własne ciało jako transparentne tworzywo, które poddaje ciągłej dekonstrukcji — replikuje je, wymazuje, zaburza jego wiek biologiczny, tworzy rzeźbiarskie sobowtóry. Cielesność jest nierozerwalnie związana z tożsamością, która ujawnia w pracach Grzeszykowskiej swoją płynną naturę, fragmentaryczność, wymykanie się definicjom.

W wielu projektach, takich jak m.in. Selfie (2014), Selfie z psem (2023), Mama (2018) czy Córka (2025/2026) artystka stawia pytanie o możliwość wyzwolenia się z kulturowych matryc i oczekiwań. Bada rolę kobiety, matki, artystki, płynnie przechodząc między nimi i zacierając ich granice. Podczas sesji fotograficznej z córką, mężem i rodzicami (Córka) nakładała na siebie maskę odtwarzającą jej twarz, gdy miała 14 lat. Zestawienie na zdjęciach przeszłości z teraźniejszością, starzejącego się ciała z młodym wywołuje niepokój, burząc nasze postrzeganie czasu biologicznego i relacji rodzinnych. W cyklu Selfie Grzeszykowska zastąpiła ludzkie ciało zwierzęcym, a żywe martwym, tworząc repliki fragmentów własnego ze świńskiej skóry. Tworzenie autoportretu z fragmentów martwego zwierzęcia stanowi sposób na oswojenie się z własną śmiertelnością. W Selfie z psem wizerunek człowieka staje się zwykłym mięsem, pokarmem dla psa.

Artystka prowadzi na wielu poziomach ontologiczną grę z podmiotowością, konfrontując odbiorcę z pęknięciem między obecnością a nieobecnością, między „ja” a sferą iluzji i substytutów. Sztuka stanowi dla artystki pole do eksperymentów, w którym kreuje ona alternatywne wobec rzeczywistości scenariusze, zachowując nad nimi kontrolę.

W charakterystyczny dla siebie sposób nierzadko kontruje tematyczną powagę prac humorystycznymi elementami, nadając im jednocześnie aurę niesamowitości.