Strasznie głośno, niesamowicie blisko

Jest 11 września 2001 roku. Oskar Schell (Thomas Horn) wraca ze szkoły wcześniej niż zwykle. Nie ma zielonego pojęcia, że ten dzień – później nazywany przez niego „dniem najgorszym” – na zawsze zmieni życie zarówno jego, jak i milionów Nowojorczyków. Ojciec chłopca (w tej roli Tom Hanks), człowiek stymulujący syna intelektualnie poprzez wymyślanie przeróżnych łamigłówek, ginie pod gruzami World Trade Center. Wkrótce potem Oscar odkrywa w rzeczach należących do taty klucz, ukryty w kopercie opatrzonej nazwiskiem Black. Doszedłszy do wniosku, że to element niedokończonej nigdy gry, młodzian postanawia zbadać sprawę. Okłamując matkę (Sandra Bullock), wyrusza w podróż po Wielkim Jabłku w celu odnalezienia i tajemniczej osoby, i zamka, który będzie mógł otworzyć. W wędrówce przez Bronx, Brooklyn, Manhattan, Queens i Staten Island towarzyszy mu starszy, milczący mężczyzna (Max von Sydow). Przeczesując miasto, Oskar poznaje ludzi samotnych, poranionych, czujących to samo, co on, i tworzy nietypową mapę, dla której skalą są nie tylko liczby, ale i emocje oraz pamięć. W utworze STRASZNIE GŁOŚNO, NIESAMOWICIE BLISKO (2011), mającym premierę dekadę po zamachach na Stany Zjednoczone, a na British Film Festival pokazywanym ćwierć wieku po tych wydarzeniach, Stephen Daldry, posiłkując się książką Jonathana Safrana Foera i scenariuszem Erica Rotha, opowiada o traumie 11 września z perspektywy dziecka, które próbuje zracjonalizować nieracjonalne i spojrzeć na trudną do pojęcia stratę jak na możliwą do rozwiązania zagadkę. Żałoba przekształca się w odyseję, a Nowy Jork w tej wizji przypomina mozaikę, na którą składają się twarze i doświadczenia mieszkańców pogrążonych w niewyobrażalnym smutku. To nie tak, że nie każdy klucz coś otwiera. Czasami po prostu pasuje do czegoś, co nie istnieje fizycznie.

EN It is 11 September 2001. Oskar Schell (Thomas Horn) comes home from school earlier than usual. He has no idea that this day – which he will later call “the worst day” – will change his life, and the lives of millions of New Yorkers, forever. His father (Tom Hanks), who stimulates him intellectually by inventing all kinds of puzzles, is killed in the collapse of the World Trade Center. Soon afterwards, Oskar finds a key among his father’s belongings, hidden inside an envelope bearing the name Black. Convinced that it is part of a game that was never finished, he decides to investigate. Lying to his mother (Sandra Bullock), he sets off across New York searching for both the mysterious person and the lock the key might open. As he makes his way through the Bronx, Brooklyn, Manhattan, Queens and Staten Island, he is accompanied by an old man who does not speak (Max von Sydow). Searching the city, Oskar meets lonely people, wounded and feeling much as he does, and creates an unusual map measured not only in numbers, but also in emotion and memory. Released a decade after the attacks on the United States, and screened at the British Film Festival a quarter of a century later, Stephen Daldry’s EXTREMELY LOUD AND INCREDIBLY CLOSE (2011), based on Jonathan Safran Foer’s novel and Eric Roth’s screenplay, tells the story of the trauma of 9/11 from the perspective of a child trying to rationalise the irrational and to approach an incomprehensible loss as if it were a puzzle that could be solved. Grief becomes an odyssey, while New York resembles a mosaic made up of the faces and experiences of residents overwhelmed by unimaginable sorrow. Not every key opens something. Sometimes it simply fits something that does not physically exist.