Warszawa dostępna. Na jakich warunkach? | Seminarium Warszawskie

Dostępność do zasobów przestrzennych, społecznych, kulturowych, cyfrowych, środowiskowych i innych świadczy o jakości życia każdego z nas. Ograniczanie dostępu do ludzi, miejsc, możliwości, informacji, funkcji czy usług wydaje się tożsame z ograniczaniem jednostkowej wolności codziennej, co przekłada się na obniżenie komfortu mieszkania, pracy, poruszania się lub uczestnictwa w jakichkolwiek wydarzeniach. Czy Warszawa jest miastem inkluzywnym, dostępnym dla wszystkich tutaj przebywających i przybywających? Od których metropolii stolica powinna się uczyć w tym zakresie, a w jakich sferach wytycza standardy? Kto w Warszawie jest wykluczony pod kątem dostępności – i w jakiej dziedzinie? Wreszcie: czy dostępność jest prawem dla wszystkich, czy przywilejem dla wybranych? Te i pokrewne zagadnienia postaramy się poruszyć podczas wtorkowej rozmowy seminaryjnej.

 

Jako że problematyka dostępności jest nader szeroka i ważna, a pewne jej aspekty są nieodzowne w naszej dyskusji, postanowiliśmy wyjątkowo zaprosić na Seminarium nieco liczniejsze niż zwykle grono znamienitych ekspertek i ekspertów. Są nimi:

Marek Chmurski – absolwent Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego, a także Podyplomowych Studiów Menedżersko-Finansowych oraz Podyplomowych Studiów „Podstawy Prawno-Ekonomiczne Procesu Inwestycyjnego” w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Zawodowo od blisko 20 lat związany z transportem publicznym, w szczególności z tematyką planowania i organizacji kolejowych przewozów aglomeracyjnych, a także rozwoju infrastruktury kolejowej. W latach 2005–2009 w Instytucie Rozwoju i Promocji Kolei realizował i koordynował projekty doradcze dotyczące organizacji transportu kolejowego. Współpracował z samorządami wojewódzkimi w zakresie wsparcia organizacji przewozów regionalnych. W tym okresie pracował również w Mazowieckim Biurze Planowania Regionalnego oraz Kolejach Mazowieckich. W latach 2010–2017 w Zarządzie Transportu Miejskiego w Warszawie odpowiadał za ogół spraw związanych z organizacją transportu kolejowego w aglomeracji warszawskiej (koordynacja rozkładu jazdy SKM i KM, planowanie rozwoju SKM, współpraca z PKP PLK S.A. przy planowaniu i realizacji inwestycji, obsługa kolejowa UEFA Euro 2012). W latach 2016–2017 pełnił funkcję Kierownika Działu Transportu Aglomeracyjnego ZTM. W latach 2018–2019 był Naczelnikiem Wydziału Transportu Publicznego w Biurze Polityki Mobilności i Transportu Urzędu m.st. Warszawy, zajmując się m.in. współpracą z PKP PLK S.A. przy planowaniu i realizacji inwestycji kolejowych w węźle warszawskim. W 2020 r. pracował w Centralnym Porcie Komunikacyjnym jako ekspert ds. koordynacji projektów studialnych, odpowiadając za koordynację prac analitycznych projektu linii dużych prędkości Warszawa – Łódź – Wrocław / Poznań. W latach 2021–2026 (do końca września) pełnił funkcję Pełnomocnika Prezydenta m.st. Warszawy ds. rozwoju infrastruktury kolejowej, koordynując współpracę m.st. Warszawy z podmiotami kolejowymi w zakresie planowania inwestycji infrastrukturalnych oraz rozwiązywania spraw problemowych w ramach tej współpracy. W okresie 2024–2026 członek zarządu spółki Szybka Kolej Miejska Sp. z o.o. nadzorujący Pion Planowania i Koordynacji Przewozów, Pion Rozwoju i (czasowo) Pion Techniczny.

Ewa Grzesiak – architektka praktyk z doświadczeniem z różnych etapów procesu inwestycyjnego oraz zapewniania dostępności architektonicznej. Wieloletnia projektantka budynków mieszkalnych wielorodzinnych i użyteczności publicznej. Architektka urzędniczka m.st. Warszawy. Pracowała w administracji architektoniczno-budowalnej, wydając m.in. decyzje o pozwoleniu na budowę (również z upoważnienia Prezydenta m.st. Warszawy) oraz decyzje o warunkach zabudowy. Pracowała również w wykonawstwie: koordynując i nadzorując inwestycje miejskie realizowane przez Biuro Administracyjne m.st. Warszawy podczas m.in. przygotowania wytycznych, weryfikacji projektów i realizacji. Pracuje w zespole Pełnomocnika Prezydenta m.st. Warszawy ds. dostępności, wśród jej zadań znajdują się: współpraca z Panią Pełnomocnik Prezydenta m.st. Warszawy ds. dostępności przy opiniowaniu i uzgadnianiu projektów architektonicznych w zakresie dostępności architektonicznej; zajmuje się weryfikacją projektów pod kątem zapewnienia dostępności architektonicznej dla osób ze szczególnymi potrzebami i zgodności ze Standardami dostępności architektonicznej dla m.st. Warszawy; współpracuje przy opiniowaniu pod kątem dostępności architektonicznej dla Kapituły Sądu Konkursowego obiektów zgłaszanych do corocznej edycji konkursu do Nagrody architektonicznej Prezydenta m.st. Warszawy; weryfikuje regulaminy i warunki konkursów architektonicznych organizowanych przez Miasto Stołeczne Warszawa pod kątem dostępności architektonicznej; uczestniczy w sądach konkursowych architektoniczno-urbanistycznych organizowanych przez Miasto Stołeczne Warszawa jako ekspertka ds. dostępności architektonicznej lub jako członkini sądu konkursowego.

Karolina Kowalczyk – od wielu lat zajmuje się sprawami osób z niepełnosprawnościami. Ukończyła studia podyplomowe Koordynatora Dostępności w Wyższej Szkole Kształcenia Zawodowego oraz kurs Koordynatora do Spraw Dostępności na Studium Prawa Europejskiego. Jest wiceprezeską Stowarzyszenia Osób z Wrodzoną Łamliwością Kości – Polska, w Fundacji Kulawa Warszawa zajmuje się dostępnością cyfrową. Przeprowadza audyty dokumentów cyfrowych, stron internetowych, audyty architektoniczne oraz prowadzi szkolenia. Współpracowała z Polskim Instytutem Rozwoju jako Samorzeczniczka, uczestnicząc w szkoleniach Narodowego Centrum Kultury poświęconych projektowaniu uniwersalnemu i włączaniu perspektywy osób z niepełnosprawnościami w działania instytucji publicznych.

dr inż. arch. Paulina Lis-Meldner – architektka i projektantka wzornictwa. Pracuje w zespole Pełnomocnika Prezydenta m.st. Warszawy ds. dostępności oraz jako adiunktka na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej.

dr Justyna Orchowska – socjolożka, adiunktka w Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych EUROREG na Uniwersytecie Warszawskim. Od 2026 r. pełni funkcję kierowniczki Studiów Miejskich na UW. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się wokół socjologii miasta i mieszkalnictwa, teorii klas i nierówności społecznych, a także dostępności usług publicznych i metodologii badań jakościowych. Jest autorką i współautorką licznych publikacji naukowych i eksperckich, w tym książki Białe plamy. Mieszkańcy Warszawy o usługach publicznych (2022) nagrodzonej wyróżnieniem Sekcji Socjologii Miasta Polskiego Towarzystwa Socjologicznego. Laureatka Stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców i naukowczyń. W pracy łączy refleksję akademicką z zaangażowaniem społecznym – od 2014 r. współpracuje z warszawskim trzecim sektorem i ruchami miejskimi.

dr Karolina Sawicka – doktorka nauk o kulturze fizycznej, kulturoznawczyni, absolwentka Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego i terapeutka zajęciowa. Edukatorka muzealna, przewodniczka po Warszawie oraz pilotka wycieczek. Obecnie koordynatorka dostępności w Muzeum Warszawy. Jest zafascynowana przemianami, jakie zachodzą w przestrzeniach muzealnych (i nie tylko) – ich otwieraniem się na osoby z różnymi potrzebami i tym, że może brać w tym udział.

Maria Sobczyk – historyczka sztuki, absolwentka Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego oraz Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii na Uniwersytecie Warszawskim, Warszawianka, artystka-amatorka. W swoich badaniach zajmuje się sztuką polską XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem dwudziestolecia międzywojennego i Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Interesuje się dostępnością architektoniczną oraz dostępnością kultury, łącząc perspektywę historyczki sztuki z doświadczeniem osoby poruszającej się na wózku. Zawodowo związana z Fundacją Kulawa Warszawa.

Robert Więckowski – menedżer kultury, literaturoznawca i kulturoznawca, od urodzenia Warszawiak. Współtwórca i wiceprezes Fundacji Kultury Bez Barier, działającej na rzecz dostępności kultury dla osób z niepełnosprawnościami, organizatora m.in. corocznego Festiwalu Kultury Bez Barier. W pracy zajmuje się przede wszystkim przekładem intersemiotycznym (audiodeskrypcją), jest autorem i współautorem artykułów naukowych i poradników, między innymi Modelu dostępnej kultury, Zasad tworzenia audiodeskrypcji do dzieł plastycznych i dzieł audiowizualnych, od 2009 r. jest konsultantem skryptów audiodeskrypcji do filmów, sztuk teatralnych i dzieł plastycznych. Prowadzi szkolenia z tworzenia audiodeskrypcji i zasad obsługi widzów z niepełnosprawnością w instytucjach kultury. Naukowo badacz literatury polskiej, jej dialogu z innymi tekstami kultury oraz funkcjonowania literatury popularnej. Zajmuje się też wykorzystaniem przekładu intersemiotycznego w procesie udostępniania kultury osobom z niepełnosprawnością. Wzrok stracił na studiach w wyniku choroby siatkówki. Jest żonaty, ma troje dzieci.

Organizatorzy:

Muzeum Warszawy i Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego

Prowadzenie:

dr hab. Mikołaj Madurowicz oraz dr Paweł E. Weszpiński

 

Spotkanie odbywa się w ramach cyklu Seminariów Warszawskich.

Wykłady są bezpłatne i odbywają się co drugi wtorek o godz. 18:00 w Kinie Syrena Muzeum Warszawy (Rynek Starego Miasta 42).

Program seminariów warszawskich w roku akademickim 2026/2027.

Partner edukacji Muzeum Warszawy – PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.

www.gkpge.pl